السلام عليكم ورحمة الله وبركاته

မီလာဒြန္နဗီ

      ကမာၻ႕မြြတ္စ္လင္မ္ ႏိုင္ငံအမ်ားစု၌ မီလားဒ္အခမ္းအနား ေမာင္လိ ဒုလ္ရစူလ္ ဟု ေခၚၾကသည္။ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္၌ မီလာဒြန္နဗီ ဟု ေခၚၾကသည္။ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ၾကီး ဖြားသန္႕စင္ေတာ္မူရာ ေန႕ရက္အခ်ိန္ကို မီလာဒြန္နဗီ ဟု ေခၚဆိုျခင္းမွာ ဟဒီးဆ္ပညာရွင္ၾကီးမ်ား၏ အေခၚအေဝၚျဖစ္၏။ ဆြဟီးဟ္ သိရ္ေမဇီက်မ္း၏ ကိသာဗုလ္မနာကစ္ဗ္၌ ပထမဆံုးအခန္းမွာ باب فضل النبي صلي الله عليه وآله وسلم ျဖစ္ျပီး ဒုတိယအခန္းမွာ မီလာဒြန္နဗီႏွင့္ ပတ္သက္၍ လာရွိေသာ ဟဒီးဆ္မ်ား၏ အခန္း با ما جا ء في ميلا دالنبي سلي الله عليه وآله وسلم ျဖစ္သည္။၄င္းေဖာ္ျပခ်က္သည္ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ ဖြားသန္႕စင္ေတာ္မူရာ ေန႕ျမတ္ အခ်ိန္အခါကို မီလာဒြန္နဗီဟု ေခၚဆိုလာၾကျခင္း၏ အဓိက အေၾကာင္းရင္းျဖစ္၏။ မီလားဒ္ ဟု ေခၚေခၚ၊ ေမာင္လစ္ဒ္ ဟု ေခၚေခၚ၊ တူရကီအသံျဖင့္ ေမာ္ဝ္လူးဒ္ဟု ေခၚေခၚ မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ေမြးေန႕ အခမ္းအနားမ်ားသည္ ေရွးအတီေတ ကာလမွစတင္၍ ျမစ္ေျခခိုင္မာစြာႏွင့္ သမိုင္းအစဥ္အလာေကာင္းမ်ားျဖင့္ ရပ္တည္လာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ မီလားဒ္ အခမ္းအနားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မဇ္ဟဗ္ေပါင္းစံုမွ ေရွးပညာရွင္ေပါင္းမ်ား၏ တညီတညြတ္တည္း ေထာက္ခံ အတည္ျပဳခ်က္ျဖင့္ က်င္းပလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေဆာ္ဒီအာေရဗ် (ေဟဂ်ားဇ္) နယ္ေျမအား စလဖီဝါဒ မလႊမ္းမိုးမီအလ်င္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာအထိ ကာလအတြင္း အစၥလာမ့္ပညာရွင္မ်ားေလာကတြင္ မီလားဒ္ အခမ္းအနားအား ျပစ္တင္ေဝဖန္သည့္ ပညာရွင္ဟူ၍ တစ္ဦးသာေပၚေပါက္ခဲ့ဖူးသည္။

      အလႅာမဟ္နဗ္ဟာနီ အမည္ရွိ မာလကီမဇ္ဟဗ္ဝင္ ပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သည္။ ထိုပညာရွင္၏ ေရးသားခ်က္တို႕ကို အီမာမ္ ဂ်လာလြဒၵီးန္ စုယူတြီက ဟြတ္စ္ႏုလ္မကၠဆစ္ဒ္ဖီအာ့မလိလ္ ေမာင္လစ္ဒ္က်မ္းကိုေရးသားျပီး တစ္ခ်က္ခ်င္း ျပန္လည္ ေခ်ပခဲ့သည္။ (အလႅာမဟ္ နဗ္ဟာနီကလည္း မီလားဒ္ အခမ္းအနားကို ေဝဖန္ျခင္းမဟုတ္ဘဲ အခမ္းအနားက်င္းပပံု နည္းလမ္းမ်ားကိုသာ ေဝဖန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။)

      အဟ္လုစြႏၷသ္ ပညာရွင္မ်ားအနက္ အလႅာမဟ္ နဗ္ဟာနီမွလြဲ၍ မီလားဒ္ အခမ္းအနားမ်ားအေပၚ ျပစ္တင္ေဝဖန္ခဲ့ဖူးေသာ အထင္ကရ ပညာရွင္ဟူ၍ မီလားဒ္ကို ေဝဖန္သူမ်ား ေထာက္ျပႏိုင္ၾကမည္မဟုတ္ေပ။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္တစ္ရာကာလအတြင္း၌  အိႏၵိယတိုက္မွလည္းေကာင္း၊ ကမာၻ႕မြတ္စလင္ႏိုင္ငံမ်ား၌ လည္းေကာင္း ေမာ္လူးဒ္အခမ္းအနားမ်ားကို ေဝဖန္ခဲ့ေသာ ပညာရွင္ဟူ၍ မရွိခဲ့ေပ။ ပေရာ္ဖက္ဆာ ေဒါက္တာ တြာဟိရ္ကာဒရီက အစၥလာမ့္ ေရွးပညာရွင္ၾကီး(၁၁၆)ပါးမွ မိမိတို႕၏ ကမာၻေက်ာ္က်မ္းမ်ား၌ မီလားဒ္အခမ္းအနားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေထာက္ခံေဆြးေႏြးေရးသားခ်က္ (မူရင္း) ကို စုစည္းေပးထားပါသည္။

      ကၽြႏ္ုပ္စာေရးသူအေနျဖင့္ မီလားဒ္ အခမ္းအနားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဓိက ဦးတည္ေရးသားေနျခင္း မဟုတ္ဘဲ ေန႕ရက္ ကန္႕သတ္မႈမ်ားႏွင့္ ၄င္း၏ အေျခခံအေထာက္အထားမ်ားအေၾကာင္းသာ ေရးသားျခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဤမွ်ျဖင့္သာ အဆံုးသတ္လိုပါသည္။

*** 

      မီလားဒ္ အခမ္းအနားႏွင့္ပတ္သက္၍ က်မ္းေပါင္း ရာခ်ီေအာင္ ကိုးကား တင္ျပႏိုင္ေသာ္လည္း ထိုက႑ကို ေရးသားေနျခင္းမဟုတ္သျဖင့္ ဤမွ်ႏွင့္ပင္ လံုေလာက္သည္ဟု ယံုၾကည္မိပါသည္။ မီလားဒ္အခမ္းအနားကို အိႏၵိယရွိ ပညာရွင္မ်ားက လက္မခံပါဆိုေသာ ကိစၥ၊ မီလားဒ္အခမ္းအနားကို ဗစ္ဒ္အတ္ဟု ျမင္ၾကပါသည္ ဆိုေသာ ကိစၥအတြက္မူ အေျဖေပးရန္ ေဒယိုဘန္ေက်ာင္း၏ ေအာက္ပါ ဖသ္ဝါျဖင့္ပင္ လံုေလာက္ပါသည္။ ထိုပညာရွင္ၾကီးတို႕သည္ အခမ္းအနား၏ ျမင့္ျမတ္မႈကို ေဝဖန္ၾကျခင္းမရွိဘဲ ထိုပညာရွင္ၾကီးမ်ားေနထိုင္ရာ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၌ ျဖစ္ပ်က္ေနေသာ အခမ္းအနားက်င္းပပံု နည္းလမ္းအေပၚသာ ေဝဖန္ၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထိုဖသ္ဝါကို ၾကည့္ရံုျဖင့္ သိႏိုင္ပါသည္။ ထိုအေျခအေနမ်ိဳး ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ မရွိေပ။

     ဟရမိုင္းေန႕ ရွရီဖိုင္း(မကၠာဟ္၊မဒီနာ)နယ္ေျမႏွစ္ခုမွာ သာသနာ့ပညာရွင္မ်ား စုေပါင္း၍ ကြဲလြဲေသာ မစအီလာ(၂၆)ခုကို ေဒယိုဘန္ပညာရွင္မ်ားအား ဖတ္ဝါ ေမးျမန္းခဲ့၏။ ေမာင္လာနာ မဟ္မူးဒ္ ဟစန္၊ ေမာင္လာနာ အာရွစ္က္ေအလာဟီ ႏွင့္ ေဒယိုဘန္မြတ္ဖ္သီခ်ဳပ္၊ မြတ္စ္ဖ္တီ အဇီဇုရ္ရဟ္မာန္(ရဟ္)တို႕ ေျဖၾကားခဲ့ျပီး المند علي المفند   ဟူေသာက်မ္းတစ္ေစာင္ထုတ္ေဝခဲ့၏။ ေမးခြန္းတစ္ခုမွာ-

 أتقولون ذكر و لا د ته صلي الله عليه وآله وسلم مستقبح شر عا من البد عا ت السيءة أم غير ذلك ؟

       အသင္တို႕က ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ဖြားေတာ္မူရာ အခမ္းအနားကို ရွရီအသ္ အျမင္အရ မေကာင္းေသာလုပ္ရပ္၊ မေကာင္းေသာ ဗစ္ဒ္အသ္ဟရာမ္းသို႕ဟုတ္ အျခားတစ္စံုတစ္ခုခု ေျပာဆိုၾကပါသလား။

အဆိုပါေမးခြန္းကို ေမာင္လာနာခလီးအဟ္မဒ္ စဟ္ရမ္ပူရီ(AH 1296-1346)က ျပန္လည္ေျဖၾကားခဲ့သည္မွာ -
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
حا شا أن يكول أحد من المسلمين فضلاأن نقول نحن أن ذكر ولا دته الشر يفة
 ကိုယ္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)ေမြးေန႕အခမ္းအနားကို အျပစ္ေျပာဆိုရန္မထားႏွင့္။ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္၏ ဖိနပ္ေတာ္၌ ကပ္ညိေနေသာ ဖံုမုန္႕အေၾကာင္း၊ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္စီးနင္းေသာ ျမည္းသတၱဝါအေၾကာင္း ဂုဏ္ေတာ္ဖြဲဲ႕ေျပာဆိုလွ်င္ပင္ ဟရာမ္ျဖစ္ေသာ ဗစ္ဒ္အသ္စိုင္ယိဟ္ အျဖစ္ ကၽြႏ္ုပ္တို႕အနက္မွ ေျပာဆိုမည့္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် မရွိပါ။ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ၾကီး(ဆြ) ႏွင့္ ျမဴမႈန္ေလာက္မွ်သာ ဆက္စပ္မႈရွိေနသည္ျဖစ္ပါေစ ယင္းကို ႏွစ္သက္ဖြယ္ အေကာင္းဆံုး မန္ဒူးဗ္၊ အျမင့္ဆံုးမြတ္စ္သဟဗ္အျဖစ္ ကၽြႏ္ုပ္တို႕လက္ခံထား၏။ ကိုယ္ေတာ္ ဖြားေတာ္မူျခင္းအေၾကာင္းပဲ ေျပာေျပာ ကိုယ္ေတာ္၏ အေပါ့၊ အေလး၊ အိပ္ျခင္း၊ ထိုင္ျခင္း ၊ အိပ္မက္မက္ျခင္း၏ အေၾကာင္းပဲေျပာေျပာ ကိုယ္ေတာ္ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနသမွ် အျမင့္ဆံုး မြတ္စ္သဟဗ္သာျဖစ္၏။ ဤအေၾကာင္းကို အလ္ဘရာဟီေန႕ကာေတြအာ ဟူေသာ ကၽြႏ္ုပ္တို႕၏ စာတမ္း၌ ေနရာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားႏွင့္ ရွင္းလင္းခဲ့ျပီးျဖစ္ပါသည္။

***

      တမန္ေတာ္ျမတ္ၾကီး၏ ေမြးေန႕အခမ္းအနားမ်ားသည္ ဖရဇ္အျဖစ္ ျပ႒ာန္းထားေသာ အိဘာဒသ္မ်ား၏ အခ်ိန္ႏွင့္လည္း ကင္းလြတ္မည္၊ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ၾကီးက အေကာင္းဆံုးေခတ္ပါဟု မိန္႕ထားေသာ ေခတ္ၾကီးသံုးေခတ္ႏွင့္ ဆြဟာဗာၾကီးမ်ား၏ လမ္းစဥ္ကိုလည္း မဆန္႕က်င္၊ ဗစ္ဒ္အသ္ႏွင့္ ရွရစ္က္၏ အေငြ႕အသက္ မကင္းေသာ အကီဒါမ်ိဳးလည္း မထား၊ ငါႏွင့္ ငါ့ဆြဟာဗာၾကီးမ်ား၏ လမ္းစဥ္ဟု မစဟာတမန္ေတာ္ျမတ္ၾကီး တဖြဖြမိန္႕ၾကားခဲ့ေသာ ဆြဟာဗာတို႕၏ စီရသ္ သမိုင္းအစဥ္အလာရွိ ဂါရဝတရားထားပံုႏွင့္လည္း မဆန္႕က်င္၊ ရွရီအသ္က တားျမစ္ထားေသာ ကိစၥရပ္မ်ားလည္း ထိုထိုင္ဝိုင္း၌ ပါဝင္မရွိ၊ မလုပ္မေနရေသာ အခ်ိန္တစ္ခုခုကို ကန္႕သတ္ထားျခင္းမရွိဘဲ ေကာင္းျမတ္ေသာနီယသ္ျဖင့္ အစ္ခ္လားစြ္ စိတ္ေစတနာျဖဴစင္စြာျဖင့္ ဇိကိရ္မ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းသည္ ေကာင္းမႈမည္၏ဟူေသာ အကီဒါမ်ိဳးထားရွိ၍ ထိုအခမ္းအနားက်င္းပမည္ဆိုလွ်င္ ၄င္းတို႕သည္ ေကာင္းျခင္းမဂၤလာ (ခိုင္းရ္၊ဗရ္ကသ္)၊ မလြဲမေသြ ရရွိမည္ျဖစ္၏။ ထိုသို႕ျဖစ္လွ်င္ ေမာင္လူးဒ္ အခမ္းအနားသည္ ရွိရီအသ္၌ မရွိ၊ဗစ္ဒ္အသ္ျဖစ္သည္ဟု ေျပာရဲသည့္ မြတ္စလင္မ္ တစ္ဥိးတစ္ေယာက္ရွိေၾကာင္း ကၽြႏ္ုပ္တို႕ မသိေသးပါ။

      မဇြာေဟရြတ္လ္အုလူးမ္ေက်ာင္း၏ ဥေသွ်ာင္ မြတ္ဖ္သီ မုဟမၼဒ္မဇြာဟိရုလႅာဟ္(ရဟ္)ကလည္း (၁၂)ရက္ ေမာင္လြဒ္ အခမ္းအနားမ်ားကို မဟာတမန္ေတာ္ျမတ္လက္ထက္ ဆြဟာဗာမ်ား လက္ထက္တြင္ မရွိခဲ့ပါ ဆိုျခင္းသည္ တားျမစ္ပိတ္ပင္ရန္ ခိုင္လံုေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မဟုတ္ေၾကာင္း ေအာက္ပါ အတိုင္း ဖသ္ဝါ ေပးခဲ့၏။

***

      အိႏၵိယ ႏိုင္ငံ ဒါရုလ္အိုလူမ္ေက်ာင္းၾကီးကို စတင္ ထူေထာင္ခဲ့ေသာ ေမာင္လာနာကာစင္မ္ နာနသဝီ(၁၈၃၃-၁၈၈၀)၊ ဟကီမုလ္အြမၼသ္ဘြဲ႕အမည္ျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားေသာ ေမာင္လာနာ အရွ္ရဖ္အလီ ထာနဝီ(၁၈၆၃-၁၉၄၃)၊ ေမာင္လာနာ မဟ္မူးဒ္ ဟဆန္ (၁၉၂၀) ၊ ပီရ္မုဟမၼဒ္ အလီရွားဟ္ ဂြတ္လ္ရဝီ (၁၈၅၉-၁၉၃၇)၊ ေမာင္လာနာ ရွရီးဒ္ အဟ္မဒ္ ဂန္ဂိုဟီ(၁၈၂၉-၁၉၀၅)(ရဟ္) တို႕၏ ပီရ္ဥပဇၥ်ာယ္ ဆရာျဖစ္ေသာ ဟဇရသ္ စိုင္ယစ္ဒ္ အလ္ဟာဂ်္ ဟာဖစ္ဇ္ ေမာင္လာနာ ရွားဟ္ မုဟမၼဒ္ အင္မ္ဒါဒုလႅာဟ္ မုဟဂ်ိရိမကၠီ(ရဟ္)သခင္ၾကီး (AD  1817- 1899) ေရးသားခဲ့ေသာက်မ္းမ်ားအနက္ ဖိုင္ဆြလာဟ္ ဟမ္သိမစအ္လဟ္က်မ္းသည္ ကမာၻ႕ႏိုင္ငံအသီးသီး၌ ေက်ာ္ၾကားေသာ က်မ္းတစ္ဆူျဖစ္၏။  အဆိုပါက်မ္း၌ ဟာဂ်ီ အင္မ္ဒါဒုလႅာဟ္သခင္ၾကီးေရးသားေသာ ဓမၼသတ္ခုႏွစ္ခ်က္တြင္ ေမာင္လူးဒ္ ရွရီးဖ္၊ ဖာသိဟာ၊ အုဟုဒ္ ႏွင့္ ေစ့မာဟ္၊အစ္သိဂါ(အလႅာဟ္မွတစ္ပါး အျခားသူ အား မဒက္သ္ အကူအညီေတာင္းခံျခင္း)အစရွိသည္တို႕ပါဝင္၏။ မုဟာဂ်ိရ္မကၠီသခင္ၾကီး၏ ေရးသားခ်က္အခ်ိဳ႕မွာ ...

    အဖန္ဆင္းခံ ေဝေနယ်ခပ္သိမ္းတို႕အနက္ အျမတ္ဆံုးျဖစ္ေတာ္မူေသာ ႏွစ္ဘဝအရွင္ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္သခင္၏ မီးရွဴးသန္႕စင္ ဖြားျမင္ေတာ္မူသည္ အတြက္ အခမ္းနားက်င္းပျခင္းေၾကာင့္ ေလာကီေလာကုတ္ ႏွစ္ဘဝႏွစ္ဌာန
၌ ေကာင္းက်ိဳးစဝါးဗ္၊ ဘရကသ္ ရရာရေၾကာင္း ျဖစ္သည္ဆိုျခင္းအေပၚ ျပစ္တင္ ေဝဖန္ ေျပာဆိုၾကျခင္းမရွိေပ။ အခမ္းအနား က်င္းပပံုအခင္းအက်င္း၊ ကန္႕သတ္၊ သတ္မွတ္ခ်က္ အခ်ိဳ႕ႏွင့္ ပတ္သက္၍သာ ျပစ္တင္ေဝဖန္စကားေျပာၾက၏။ အထူးသျဖင့္ ကိယာမ္ရပ္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ စကားအေျပာၾကဆံုးျဖစ္၏။ ကိယာမ္ေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕အိုလမာ ပညာရွင္မ်ားက ကြတ္လုဗိဒ္အသင္၊ဒြလာလဟ္ ဟဒီးဆ္ကို ေထာက္ျပ၍ ဗိဒ္အသ္အမည္တပ္ကာ တားျမစ္ၾက၏။ ျမင့္ျမတ္မႈဆိုင္ရာ အေထာက္အထား ေဝေဝဆာဆာျဖင့္ ပိုင္ေၾကာင္း မိန္႕ဆိုၾက၏။ မွန္ကန္မွ်တေသာ အေျဖမွာ ဤသို႕ျဖစ္၏။

       သာသနာမွအပ ကိစၥရပ္တစ္ခုခုကို သာသနာအတြင္းသို႕ သြတ္သြင္းျခင္းကို ဗိဒ္အသ္ဟု ေခၚဆိုေၾကာင္း ...

***

      ဤမည္ေသာ ငါတို႕၏ လုပ္ရပ္တို႕(အစၥလာမ့္ေရးရာ)မွ မဟုတ္ေသာကိစၥတို႕ကို ဖန္တီးသူသည္ ျငင္းပယ္ရမည္ ဟူေသာ ဟဒီးဆ္ေတာ္၏ သေဘာတရား၌ ေပၚလြင္၏။ အခင္း အက်င္းတစ္ရပ္(တစ္နည္း)အခမ္းအနားက်င္းပပံုနည္းလမ္း၌ ပံုစံကန္႕သတ္ခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ကို လူတို႕အေနျဖင့္ အိဗာဒသ္အျဖစ္ သေဘာမထားဘဲ ျပဳပိုင္သည္ဟုသာ သေဘာထားကာ ယင္းသို႕ ကန္႕သတ္ရျခင္း၏ အေၾကာင္းအရင္း(စဝဗ္)ကို အိဗာဒသ္ဟူ၍ သေဘာထားမည္ဆိုလွ်င္ သို႕တည္းမဟုတ္၊ ထိုသို႕ ကန္႕သတ္ သတ္မွတ္ျခင္းေၾကာင့္ မုဆြ္လဟဟ္ အမ်ား ေကာင္းက်ိဳးရွိမည္ ယံုၾကည္ရသျဖင့္ ကန္႕သတ္ရျခင္းျဖစ္မူ ယင္းသို႕ ကန္႕သတ္ျခင္းသည္ ဗိဒအသ္မဟုတ္ေပ။ ကိယာမ္ကိစၥတြင္ ကိယာမ္ရပ္ခိုင္းသူတို႕သည္ ကိယာမ္ကို အိဗာဒသ္ဟူ၍ မဆိုဘဲ တမန္ေတာ္ျမတ္(ဆြ)၏ ဂုဏ္ေတာ္ဖြဲ႕မႈကို ဂုဏ္ေပးခိုင္းျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႕ ကိုယ္ေတာ့အေပၚ ဂုဏ္ေပးျခင္းကို အိဘာဒသ္အျဖစ္ ယံုၾကည္ၾက၏။  (ကိယာမ္ရပ္ျခင္းကို အိဘာဒသ္ဟု မယူဆဘဲ ကိယာမ္ရပ္ရျခင္းအေၾကာင္းရင္းျဖစ္ေသာ သအ္ဇြီမ္ကိုသာ အိဘာဒသ္ဟု ယူဆလွ်င္ ဗစ္ဒ္အသ္မျဖစ္ေပ။) ကိုယ္ေတာ္ျမတ္၏ ဂုဏ္ေတာ္ကို မည္သည့္ အခ်ိန္ ထုတ္ေဖာ္သည္ျဖစ္ေစ မြတ္စ္သဟဗ္ျဖစ္ေၾကာင္း လက္ခံထားျပီး လူအမ်ားအေနျဖင့္ ကိုယ္ေတာ္ ဂုဏ္ေတာ္ထုတ္ေဖာ္ဖို႕ သတိရွိေစရန္ (တနည္း) လူအမ်ား အစဥ္တစိုက္ က်င္းပျပဳလုပ္ရန္အလို႕ငွာ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ ဖြားသန္႕စင္ေတာ္မူရာ ေန႕ျမတ္အခါ ရဗီအုလ္ေအာင္ဝလ္(၁၂)ရက္ကို ကန္႕သတ္ သတ္မွတ္ျခင္းသည္ အျပစ္မဟုတ္ေပ။(မုဆြ္လဟဟ္)ေခၚ အမ်ားေကာင္းက်ိဳး ရည္ေမွ်ာ္ သတ္မွတ္မႈ၏ သေဘာတရားမွာ က်ယ္ဝန္းနက္ရိႈင္းလွ၏။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းအတြက္ ၄င္း မုရာကဗာ က်င့္စဥ္အတြက္ လည္းေကာင္း။ အခ်ိန္ကန္႕သတ္ သတ္မွတ္ျခင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈအခါပြဲမ်ားအတြက္ ေန႕ရက္ ကန္႕သတ္ျခင္း၊ ခန္နကာဟ္မ်ားတြင္ ဇကိရ္ဘာဝနာအတြက္ အၾကိမ္အေရအတြက္ႏွင့္ အခ်ိန္အခါ ေန႕ရက္ ကန္႕သတ္ျခင္း၊ မဒရ္ဆာ ေက်ာင္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းဖြင့္ရက္၊ ေက်ာင္းပိတ္ရက္၊ ဂ်လဆာရက္၊ စာေမးပြဲရက္ သတ္မွတ္ျခင္း၏ သေဘာတရားႏွင့္ အတူတူပင္ျဖစ္၏။ (ပံုမွန္ျပဳလုပ္ႏိုင္ဖို႕ လူအမ်ား စုစည္းရန္လြယ္ကူဖို႕ရည္ရြယ္ရင္းသာျဖစ္၏။) အကယ္၍ နမားဇ္ ရိုဇာကဲ့သို႕ ထိုေန႕ထိုရက္ ထုိအခ်ိန္တြင္မွ မျပဳလုပ္လွ်င္ ကိယာမ္မွ မရပ္လွ်င္၊ မုန္႕အခ်ိဳကို မေကၽြးလွ်င္ ကုသိုလ္မရဟု ဆိုလာလွ်င္မူ ယင္းယံုၾကည္ခ်က္သည္ အျပစ္ရွိေသာ ယံုၾကည္ခ်က္သာျဖစ္၏။ အဘယ္ေၾကာင့္ မုဗာဟ္၊ဟလာလ္ ျပဳပိုင္ေသာ ကိစၥကို ဟရာမ္ျဖစ္သည္၊ဒြလာလသ္ေရာက္သည္ဟု ေျပာဆိုေနသူတိဳ႕သည္ အျပစ္ရွိသူမ်ားျဖစ္သကဲ့သို႕ ထိုသို႕ယံုၾကည္ခ်က္ရွိသူမွာလည္း အျပစ္ရွိသူမ်ားျဖစ္ၾက၏။

       အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ရွရီအသ္၏ မူေဘာင္ကိုေက်ာ္ထါက္သြားေသာေၾကာင့္ျဖစ္၏။ သို႕ေသာ္ ထိုလုပ္ရပ္မ်ားကို အေရးၾကီးသည္ဟူ၍ေတာ့ အျမင္မရွိ၊ လိုအပ္ခ်က္ဟုသာ ယံုၾကည္သည္ဆိုလွ်င္မူ အျပစ္မရွိေပ။ လိုအပ္ခ်က္ဆိုသည္မွာ ထိုသို႕ျပဳလုပ္လွ်င္ ဘရ္ကသ္ ပိုမိုရွိမည္ယံုၾကည္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္၏။ ဂါထာတစ္ခုကို ထိုင္၍ဖတ္လွ်င္ ပို၍ အက်ိဳးစြမ္းအားရွိမည္ မတ္တတ္ရပ္၍ဖတ္လွ်င္ ပို၍ အက်ိဳးစြမ္းအားရွိမည္။ မတ္တပ္ရပ္၍ ဖတ္လွ်င္ ပို၍ အစရ္ စူးရွမႈ ရွိမည္ဟူ၍ ယံုၾကည္ျခင္းသည္ အျပစ္မဟုတ္ေပ။ ထိုရႈေထာင့္မွ ကိယာမ္သည္ လိုအပ္ခ်က္ဟု ဆိုႏိုင္၏။

      ဆက္လက္၍ အဆိုပါ သူေတာ္စင္ ပညာရွင္ၾကီးက ကရွ္ဖ္အစ္လ္ဟမ္ အသိအျမင္အား သိျမင္သူက အဘယ္လုပ္ရပ္ကို အဘယ္အခ်ိန္၌ အဘယ္သို႕ အဘယ္ပံု ျပဳလုပ္လွ်င္ အစရ္ရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုလာလွ်င္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း၊ လုပ္လွ်င္ ေကာင္းသည္ဆိုေသာ ကိစၥမ်ိဳးကိုလုပ္ျခင္း မလုပ္ျခင္းသည္ လူတစ္ဦး၏ ကိုယ္ပိုင္ဆႏၵသာျဖစ္သင့္ျပီး ေကာင္းပါလ်က္ မလုပ္ရေကာင္းလားဟု ျပစ္တင္ေဝဖန္လာေသာ္ ေဝဖန္သူ၌သာ အျပစ္ရွိေၾကာင္း မိမိကိုယ္၌ကမူ တမန္ေတာ္ျမတ္အား ကိယာမ္ရပ္၍ ဒရူးဒ္ပို႕စဥ္၌ ထူးျခားေသာအေတြ႕အၾကံဳႏွင့္ အရသာကို ျမင္ေတြ႕သိရွိခဲ့ရပါေၾကာင္းကို ေရးသားေဖာ္ျပထား၏။

      ဟာဂ်ီအမ္ဒါဒုလႅဟ္(ရဟ္)သခင္၏ အဆိုပါက်မ္းကို တပည့္ျဖစ္သူ ေမာင္လာနာ အရွ္ဖ္အလီထာနဝီ(ရဟ္)က

*** က်မ္း ၊ စာ-၅၂-၅၃ ၌လည္းေကာင္း၊ *** က်မ္း၊ တြဲ-၃၊ စာ ၃၅၅/-၆ တြင္လည္းေကာင္း၊ ေမာင္လာနာ ရွရီးဒ္အဟ္မဒ္ဂန္ဂိုဟီ(ရဟ္)ကလည္း ဖသ္ဝါရွရီဒီယာ စာ-၁၃၀/-၁ ၌ လည္းေကာင္း ကိုးကားေဖာ္ျပထားၾက၏။

      မီလားဒ္ အခမ္းအနားသည္ ကမာၻ႕မြတ္စလင္ထုတစ္ရပ္လံုးက ျခမ့္ျခိမ့္သဲသဲ စည္ကားသိုက္ျမိဳက္စြာ က်င္းပသည့္ အခမ္းအနားျဖစ္သည္။ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥတန္၊ သီရိလကၤာ၊ ဘဂၤလာေဒ့ရွ္၊ အာဖဂန္နစၥတန္ အစရွိသည့္ ေတာင္အာရွ ႏိုင္ငံမ်ား၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဘရူးႏိုင္း၊ စကၤာပူ စသည့္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္သာမက အီဂ်စ္၊ ယူေအအီး၊ ဘာရိန္း၊ အီရတ္၊ကူဝိတ္၊ဆီးရီးယား၊ ယီမင္၊ ပါလက္စတိုင္း၊ လစ္ဗ်ား၊ လက္ဘႏြန္၊ အိုမန္၊ တူနီးရွား၊ အလ္ဂ်ီးရီးယား၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ ဆူဒန္၊ ေမာ္ရိုကို၊ ေမာ္ရီေတးနီးယား၊ ဆိုမာလီယာ၊ တန္ဇန္းနီးယား၊ ဥဇဘက္ကစၥတန္ - အစရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ အစိုးရ၏ ျပန္တမ္းဝင္ ရံုးပိတ္ရက္မ်ားအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားၾကသည္။ အိႏၵိယ၊ သီရိလကၤာ ၊ စကၤာပူႏွင့္ တန္ဇန္းနီးယား ႏိုင္ငံတို႕သည္ မြတ္စလင္ႏိုင္ငံမ်ား မဟုတ္ၾကေသာ္လည္း ရံုးပိတ္ရက္ သတ္မွတ္ထားၾကသည္။ မီလားဒ္ အခမ္းအနားကို ေဝဖန္ေနၾကေသာ လက္ရွိ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ပညာရွင္တို႕သည္ ကမာၻ႕မြတ္စလင္ထုႏွင့္ အစၥလာမ့္ ပညာရွင္မ်ား၏ အေရအတြက္ႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္လွ်င္ လက္တစ္ဆုပ္စာမွ်သာရွိသည္ဟု ဆိုႏိုင္၏။ စဝါဟဒုလ္ အအ္ဇြမ္ ကမာၻ႕မြတ္စလင္ထု၏ တစ္ေျပးညီ ရပ္တည္ခ်က္မွ ခြဲထြက္လာၾကျခင္းမွာ ႏွစ္ကာလအားျဖင့္ မၾကလွေသးေပ။  ။

*****