ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆံုး သၾကားစက္
(၁၉၁၆)

       ေတာင္ငူခရိုင္၊ ေညာင္ေျခေထာက္ရြာရွိ သၾကားစက္ျဖစ္သည္။ ၁၉၁၆ တြင္ တည္ေဆာက္သည္။ တည္ေဆာက္သူမွာ အမ္ေအဂနီျဖစ္သည္။ အမ္ေအဂနီသည္ ကုန္သည္တစ္ဦးျဖစ္သည္။ သူသည္ " A Handbook on the Possibility of Sugar Industry & Sugar-Cane Cultivation in Burma " American Baptican Baptist Mission Press. Rangoon (1923) " ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သၾကားစက္လုပ္ငန္း အလားအလာႏွင့္ ၾကံစိုက္ပ်ိဳးေရးဆိုင္ရာလက္စြဲ" ဟူေသာ စာအုပ္ကို ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ(၇)ရက္ေန႕ ရက္စြဲျဖင့္ ေရးသည့္ သူ၏ စာအုပ္အမွာစာတြင္ " စာေရးသူ မစၥတာဂနီ သည္ ဤ(ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ သၾကားထုတ္လုပ္သည့္)လုပ္ငန္းကို ၁၉၁၀ ျပည့္ႏွစ္ကတည္းက စိတ္ဝင္စားခဲ့၍ ၎လုပ္ငန္း၏ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းမႈအလားအလာမ်ားအား ေလ့လာခဲ့ျပီးေနာက္ အငယ္စား စက္ရံုအဆင့္ျဖင့္(သၾကားမ်ားကို)၁၉၁၆ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ထုတ္လုပ္ခဲ့သည္ " ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။ "စာေရးသူသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေတာ္ၾကာေအာင္ ေနထိုင္လာခဲ့သူျဖစ္၍ (ျမန္မာ)လူထုအတြက္ ဤစာအုပ္ ျမန္မာဘာသာျပန္ကို မၾကာခင္ထုတ္ေဝသြားရန္ ရည္ရြယ္ထားပါသည္ " ဟုလည္း ေဖာ္ျပပါသည္။ မစၥတာဂနီ၏ သၾကားစက္သည္ ၁၉၁၆ခုႏွစ္မွစ၍ ၁၉၂၂ ခုႏွစ္တိုင္ေအာင္ သၾကားထုတ္လုပ္ခဲ့သည္ဟု ခန္႕မွန္းရသည္။ သူ၏ စာအုပ္တြင္ ပ်ဥ္းမနား၊ ဘီးလင္းႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္တို႕၌ ၾကံစိုက္ပ်ိဳးပံုအေၾကာင္း၊ ၾကံသကာထုတ္လုပ္ပံုအေၾကာင္း၊ သၾကားထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာ အေျခခံသေဘာတရားမ်ားအေၾကာင္းကို ကိန္းဂဏန္းဇယား အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ စနစ္တက်တင္ျပထားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၾကံႏွင့္ သၾကားလုပ္ငန္းအတြက္ အေထာက္အကူျပဳခဲ့ပါသည္။   ။
စာကိုး
       မ်ိဳးသန္႕တင္၊ ေဒါက္တာ။ (၁၉၉၀၊ဧျပီ)။ တိမ္ျမဳပ္ေနေသာ သၾကားစက္။ သိပၸံမဂၢဇင္း။၁၁၂-၁၁၆။